ประวัติความเป็นมา

    หน่วยงานดังกล่าวได้ดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพในการป้องกันการระบาดของอหิวาตกโรค ดังนั้นเมื่อการระบาดอหิวาตกโรคสงบลง ทำให้ที่ประชุมของคณะมนตรีขององค์การ สปอ. มีมติให้เปลี่ยนการดำเนินการเป็น ” หน่วยปฏิบัติการทางการแพทย์ขององค์การ สปอ. หรือ SEATO Medical Research Laboratory” เมื่อ 23 ธันวาคม 2503 ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดำเนินงานร่วมกันระหว่างกระทรวงกลาโหมของสหรัฐอเมริกา และกระทรวงกลาโหมของไทย
    ต่อมา ปี พ.ศ. 2504 กระทรวงกลาโหมได้อนุมัติอัตราจัดตั้ง เป็น ” สำนักงานโครงการวิจัยทางการแพทย์ขององค์การ สปอ. หรือ SEATO LAB ( สน.วพ.สปอ. ) ” ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ ) ที่ 91/19074 ลง 26 กันยายน 2504 เป็นส่วนราชการขึ้นตรงต่อสำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม ประกอบด้วย หน่วยวิจัยฝ่ายไทย หน่วยวิจัยฝ่ายสหรัฐอเมริกา แต่งตั้งให้ พล.ต.พึ่ง พินทุโยธินผู้อำนวยการสถาบันพยาธิวิทยาในขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการสำนักงานโครงการวิจัยทางการแพทย์ขององค์กร สปอ. สำหรับหน่วยวิจัยฝ่ายสหรัฐอเมริกา LTC Oscar Felsenfeld ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการคนแรก ณ จุดนี้ ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นกำเนิดของ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์แห่งนี้อย่างเป็นทางการ

    ในช่วงแรกหน่วยงานนี้ยังไม่มีสถานที่เป็นของตนเอง ได้ใช้พื้นที่บางส่วนของสถาบันพยาธิวิทยา เป็นสถานที่ปฏิบัติงาน เมื่อขอบข่ายและปริมาณงานของโครงการเพิ่มขึ้น จึงได้จัดสร้างอาคารเป็นของตนเองหลายอาคาร ในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2506 -2511 อาคารแรกที่ก่อสร้างคือ อาคารที่ตั้งตึกอำนวยการ มีพิธีวางศิลาฤกษ์ ตึกสำนักงานโครงการวิจัยทางการแพทย์ขององค์การ สปอ. เมื่อ 6 มิถุนายน 2506 โดย จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรี และได้ทำพิธีเปิด เมื่อ 8 กันยายน 2507 โดย จอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี

  • พ.ศ. 2509 ได้ก่อสร้างตึกปฏิบัติการวิจัยทางการแพทย์ 1 เป็นอาคารสูง 8 ชั้น วางศิลาฤกษ์
    เมื่อ 2 กันยายน 2509 โดยจอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น
  • พ.ศ. 2510 ได้ก่อสร้างอาคารเลี้ยงสัตว์ทดลอง ในพื้นที่ถนนโยธี
  • พ.ศ. 2511 ก่อสร้างอาคารห้องประชุมและห้องสมุด ตึกปฏิบัติการวิจัยทางการแพทย์ 2
  • พ.ศ. 2520 มีการยุบองค์การ สปอ. ทำให้สำนักงานวิจัยทางการแพทย์ขององค์การ สปอ.ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ทหาร หรือArmed Forces Research Institute of Medical Sciences โดยให้เป็นหน่วยงานของสำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด ใช้ชื่อย่อว่า สวพ.ทหาร
  • พ.ศ. 2531 ปรับโอนเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกรมแพทย์ทหารบก จึงเปลี่ยนชื่อเป็น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ทหาร กรมแพทย์ทหารบก ใช้ชื่อย่อว่า สวพท.พบ.
  • พ.ศ. 2550 ได้มีการเปลี่ยนแปลงอีกครั้ง โดยเป็นหน่วยขึ้นตรงศูนย์อำนวยการแพทย์พระมงกุฎเกล้าจนถึงปัจจุบัน ใช้ชื่อย่อว่า สวพท.